مدرن بیر بینانین اؤنونده اوتوروب، اؤز- اؤزونه، هانسی مدرن دؤورونه عایید اولدوغونو، بئینینده دارتیشارکن بئله بیر ائویم اولسایدی، ایسته­ یینی دویورسان!

"تام مدرن بیر بینادی." دئییرسن!

   اؤزونو، ائوین ایچینده، سئوگیلینله برابر یاشادیغینی دوشونورسن! ائوینین ایچینده اوتوردوغوندا، یاغمورون سسی، سنی آچیشقانین اؤنونه چکیب گتیردیگینده، آنیلار بئینینده جانلادیغینا گؤره، بیر سیغارا آلیشدیریرسان! ایچه ­ریده دایانا بیلمه­ ییب، بالکونا چیخیب، یاش تورپاغین قوخوسونو سیغارانلا بیرلشدیره ­رک جییرلرینه وئریب ائشییه فیسقیردیرسان! بالکوندان حیطه باخیب، سئوگیلینله آغاجلار آراسیندا، سئویشمه­ یی دوشونورسن!

"یئنی بیر فانتازی اولار" دئیه، اؤزونو مدرن بیر اینسان دوشونورسن!

سئوگیلینین، "ایچه­ ری گل! منی اؤزله­مه­ میشسن؟!" سسی فیکیرلرینی پوزور.

   اوردان یاتاق اوتاغینا گئدیرسن. سئوگیلینی اؤپورسن، گؤزلجه­ سینه سئویشیرسن، سونرا دا قوینونا گیریرسن!

   آنجاق، بو آرادا سئوگیلین نه دوشونور دئیه فیکره دالیرسان! بلکه او دا، اؤز سئوگیلیسی ایله سئویشمه­ یی، همده سنه سئزدیرمه­ دن، گیزلینجه­ سینه سئویشمه­ یی دوشونور! سئوگیلیسینی اؤپور، اونونلا سئویشیر، اونو سئویب قوینونا آلیر.

 "سنی سئویرم!" دئییب، قوینونا گیریر!

    و سن یالنیز، خیاللاریندا آنلاییرسان!قیزقانماغا باشلاییرسان!

   ائوینین ایچینده اوتوردوغوندا یاغمورون سسی، سنی آچیشقانین اؤنونه چکیب گتیردیگینده، سیغارا آلیشدیراراق، داها اؤنجه گؤرمه­ دیگین بیر آدامی گؤرورسن! اؤزونو حیطده خیال قوراراق گؤرورسن! و سن، سندن گیزلین، خیال قوران سنی، سئوگیلینله، آغاجلار آراسیندا سئویشرکن گؤروب، تانیمیرسان!

   و سن، اؤزونه، "بو دووارلارین آرخاسیندا بام- باشقا بیر یاشام داوام ائدیر!" دئیه، مدرن بیر اینسان اولدوغونو خاطیرلاداراق، دووارلارین آرخاسینا کئچیرسن!

کییاکسار - تئهران

گوز 1390

  ایبراهیم بی جعفرزاده­نین یاس

تؤره­نینه قیسا بیر باخیش

زینداندا ایکن، یاسا گلنلری توتوقلاماق ندن آسیلی اولابیلر؟ دوشونوردوم!       

   "آزادلیغی ایسته­میرم ذره ذره، قیرام قیرام      

   قولومداکی زنجیرلری قیرام گرک، قیرام قیرام..."

   خلیل رضا ایله باشلاییرام. رحمتلیک ایبراهیم بیین سون کز  اوخودوغو، ان چوخ سئودییی شعر ایله باشلاییرام. و نه­قدر چتیندیر بئله بیر باشلانغیجلا بو یازینی باشلاماق! سانکی هله اوزاقدان آیریلیغی اوخویان اینسانلارین سسینی ائشیدیرم! آخی بیز او اینسانلارلا بیرلیکده آیریلیغی اوخویا بیلمه­دیک! آنجاق خیلیل رضا دئمیشکن: "داوام ائدیر 37...!"

   رحمتلیک  ایبراهیم بیی مندن یاخشی تانییانلار، "ائله بیر گون گؤرمه­دی!" دئییرلر! چوخلو چتینلیکلیری، مینا خانیملا کئچیرمه­یی باشارمیشدیلار! یاخشی و آیدین گونلره گئتمه­یه حاضیرلاشارکن، آجی بیر تیرافیک قضاسی ایله آرامیزدان کؤچدولر، حتتا آیلاردا بیزیمله قالماق ایسته­مه­دی!

   ائشیتدیگیمده، دونوب قالدیم. منه بیر شوخلوق کیمی گلیردی، آنجاق کیمسه سنینله آلای ائدیرم دئمه­دی! اینانمادیم، حتتا خسته خانا اؤنونده اونو و عاییله­سینی گؤزله­یرکن ده اینانمامیشدیم. بیریسی آغلایارکن ایبراهیم بیدن نه­ایسه ساییقلاییردی: "بو مئیداندا سنه بیر تظاهرات بوشلو!" دئمیشدی ایبراهیم بی، او آداما!

   توتوقلانیب هنگده ایکن بیری  یامان دئییردی! اؤز- اؤزومه دئدیم، بو داورانیش اونلارین و فارس شووینیزمینین نه درجه ده قورخاق اولدوقلارینی اورتایا چیخاریر! اونلار سنین اؤلدویونو سانیب سئوینیردیلر، آنجاق قارشیلارینداکی تابلو اونلاری بیر او قدر ده راضی سالمامیشدی! 70 دن چوخ اینسانی ندن توتوقلادیق؟ سوروسو بئیینلرینده بیر دوز – عاغیللی یانیتلا سونوچلانمیردی! سنه اوشاقلاردان دئییم: هامیسی اینانجلا دایاندیلار، هله کئشکه اوردا شیرزادی گؤریدین!

   زینداندا ایکن، یاسا گلنلری توتوقلاماق ندن آسیلی اولابیلر؟ دوشونوردوم! یاسدا توتوقلاناندان نه سورولا بیلر آخی؟ نه­یه یاسا گلمیشسن؟

   بو سورغونو سوران اؤزوندن اوتانمالیدی! اؤزوده موسلمان اولان بیری. بونا باخمایاراق، بو گونه قدر میللی فعاللارین یاس تؤرنلرینین، حتتا ایل دؤنوملرینین ، چوخوندا امنیتی گوجلر طرفیندن توتوقلانانلار اولموش! بو توتوقلامالارین ان اؤنملی ندنی قورخو فضاسینی یاراتماقدیر. آنجاق بو فضانی یاراتماق ایسته­ین، باشقا اینسانلارین یاسا گلمه­سیندن دیکسینیب چکینمه­یینی ده گؤسته­ریر! یعنی بو بیر یؤنتم اولدوغو حالدا بیر تپکی ده ساییلیر! نئجه کی بو دؤنه بو یؤنتم بیر تپکی­یه چئوریلیب، 70 دن چوخ اینسانین توتوقلاماسینا ندن اولدو! او قدر باشی پوزوق داوراندیلار کی اینانماق بئله اولموردو!  

   بئله بیر تپکینین و باشی پوزوقلوغونون اساس ندنی "آذربایجان، باشین ساغ اولسون!" جومله­سی و هر کس طرفیندن دئییلمه­سی ایدی!

   اوشاقلاردان ندن "ایران، باشین ساغ اولسون" دئمیردیز، سورولدو!

   فارس شووینیزمین ان بؤیوک قورخوسو ائله بو کلمه­دی: "آذربایجان!" نئجه­ کی بو کلمه­نی ایران خریطه­سیندن سیلمه­یه اللریندن گلدیگینی اسیرگه­میر! شووینیزمین بالتاسینا ساپ اولانلار شووینیزمین اؤزوندن ده ایره­لی گلیب: آذربایجان اوشاقلاری بئله ده دورسون، زنجان، اردبیل، تئهران اوشاقلاری بئله ده دورسون! دئییر. و اعتراض باشلادی، های-کوی قالخدی!

   ایکینجی گون بوراخیلانلارین پئشینه دوشوب خوی اوچ یولونا قدر، اونلارین ماشینینی ایزله­میشدیلر! ایشیمیز بیتمه­دی دئیه! اولایا درین باخانلار بو ایشین آرخاسیندا نه اولدوغونو یاخشی آنلاییرلار: قورخو فضاسی­نین یاراتماغینین ایکینجی آشاماسی! ایکینجی آشاما ایکینجی گون بیراخیلانلارا بئله داوام ائتدی، قالان دؤرد نفره ده 20 گون زینداندا قالماقلا.

   قارداشلارینین مزار اوسته داورانیشلاری، نه سوییه ده ائتکی بوراخدیغینی آیدینلادیر! نه قارداشلارین، بلکه بوتون خویلو یولداشلاریمیز و اورداکیلار و اورایا گلیب، گلمه­ین هرکس!

   و سن ای ایبراهیم ائله بیر ندن ده سنین اؤزونسن! سنین دیری اولمایان جیسمین آنجاق دیری اولان فیکرین و یاشایان دیره­نیش حیسسن! سنین اؤلمه­یینه اینانمادیغیمدا حاقلی ایدیم!

وحید کییاکسار

اورمو - 1390

   منجه "بیل عزالیلاری" غلامحسین ساعدینین درین، ایلگینج اثرلریندن بیریدیر. "مشدی حسنین اینه یی" ایسه او رومانین ان تانینمیش بؤلومودو. بو تانینمانین ان اؤنملی ندنی "گاو" فیلمی اولمالیدی. بو یازیدا دا باخیشیمی قیسا بیر شکیلده بو بؤلومه گؤره دئمک ایسته ییرم. اثر باشا - باش بیر نئچه کندین اینسانلارینین نئجه یاشاماقلاری ایله ایلگیلیدیر. بو اثرین هر بیر بؤلومو اؤزونه بیر قیسا حیکایه ده ساییلا بیلر. ائله نئجه کی گاو فیلمی یالنیز دؤردونجو بؤلومه اساسلانیر. بو قیسا حیکایه­ لر سیرا ایله بیر رومان اولماغا جان آتیر، آنجاق رومان فورماسینا دا چاتا بیلمیر. بوندان دولایی  بو بؤلومون بیر چوخ ایپ اوجلاری باشقا بؤلوملرده گیزلیدی. باشقا بیر دئییشله ساعدی بئله بیر ژانری الده ائتمه­ یی باشارمیش. سیرا حیکایه ­لرله رومانین آراسیندا بیر ژانر.

   بیلده مشدی حسن دای اؤزونو، اؤز اینه یی سانمیش بیر حالا گلیر. بوردا بیر سیرا سورونلار گؤزدن قاچیر. و باشقا بؤلوملره باش چکمه لییک. کند آداملاریندان یالنیز بیر کس سورکلی اولاراق حرکت حالیندادیر. مشدی ایسلام. باشقالار ایسه دورغونلوقدا یاشاییرلار. ایسلام هر زامان حرکته حاضیردی. دورغون یاشاماق کندین اینسانلارینین بئینینه سیزمیش داها دوغروسو یازار اوستالیقلا فیزیکی دورغونلوغو بئیین دورغونلوغونا یاخشی یانسیتمیش. داها دوغروسو ایسلامین حرکت فاکتورو اونو باشقالاریندان فرقلندیریر. آنجاق یئنه ده، مشدی ایسلام هر زامان دا قبول اولونمور. بو اثرین ان اؤنملی آدامی ایسلامدی. سازی اولان آدام دا ائله اودور. هامیدان اؤزگه، فلاکتله شهره گئدن ده او اولور. یعنی: دورغونلوق نتیجه سینده، ایلک اولاراق آیدین اینسانین سؤزو و اؤزو باشقالارینا اؤزگه ­له­ شیر. توپلوم دورغونلوقدان چیخمادیغیندا، زامان مورورو ایله آیدینی دا دورغونلوغا چکیر. آیدین، توپلومو فیکری باخیمیندان مسلح ائله­ میر یا دا مسلح ائله ­مک الیندن گلمیر. ائله ایسلامدا اونون اینک اولماغینی قبول ائله­ ییر. نئجه کی داشقایا میندیرمه­ مک ده ایسلامین فیکریدی! ندن ؟ چونکو اینک داشقایا مینمکدن قورخار. ایندی مشدی حسن ده اینک اولماغا حاضیردی. بو آرادا "پوروسلولار" هرکسدن اؤنجه اونون اینک اولدوغونا اینانیرلار، نئجه کی مشدی حسنین اینه یینی اوغورلاماغا گلیرلر! چونکو مشدی حسن دای بیر اینه­ یه دؤنموش. بؤلومون سونوندا یئنه پوروسلولار صحنه یه گیریر و بیز اینه یین اؤلدویونو باشا دوشوروک.

کییاکسار - اورمو

یای 1390

 کؤیلو اووچوسو

   یازار: فرانز کافکا

   تورکییه تورکجه­سینه چئویرن:اؤزلم باش بای

   اویغونلانشدیران: کییاکسار

   و سونوندا آخشام ساعات اونا دوغرو، چوخ تانیمادیغیم، بو دفعه بیردن قارشیما چیخاراق منی ایکی ساعات کوچه­لرین هامیسیندا گزدیرن بیر آداملا، بیر ایلنجه­یه دعوتلی اولدوغوم ائوه گلدیم.

   "ایشده بئله!"

   دئدیکدن سونرا آیریلمامیزین موطلق گرکلی اولدوغونو بلیرتمک(ایفاده ائتمک) اوچون اللریمی چیرپدیم. بو آنا قدر آز دا اولسا بیر نئچه دئنه­مه­یی(تجروبه) گئرچکلشدیرمیش و یورغون دوشموشدوم.

   "درحال می یوخاری چیخاجاقسینیز؟" دئدی.

   بو گون، باشیمیزدان کئچن اولایلاری بئینیمدن کئچیریب دوروردوم. او اوزدن یاتا بیلمیردیم. چوخ کئچمه­دی قاریم یاتا بیلمه­دیگیمی آنلادی.

   - یاتا بیلمیرسن؟ دئیه، سوردو.

   - قافام قاریشیقدی! دئدیم. 

   - سنه بیر حیکایه سؤیله­ییم می؟ دئییب جاوابیمی گؤزله­مدن آنلاتماغا باشلادی:

   " بیرکز بیر آدام،  بیر قضا اوزه­ره، ایسسیز(ترک ائدیلمیش) بیر آدا دا یالقیز دوشموشدو! کیم اولدوغونو اونوتموش بیر حالدا کئچمیشینی خاطیرلاماغا چالیشیردی. اؤزونو کیمسه­سیز بیر آدا دا، کئچمیشسیز - کیملیکسیز گؤروردو. اؤزونه بوش آدام دئمه­یه باشلادی! دانیشماغی اونوتماسین دئیه اؤزو- اؤزویله دانیشیردی. بیر سوره کئچندن سونرا اؤزونو نه بوش، نه ده دولو گؤردو. اؤزونو نه آدلا چاغیرسین؟ دئیه دوشوندو! "

وحید کییاکسار – اورمو

قیش 1389

اوستا پایدوس

    یازار: عزیز نسین

اویغونلاشدیران: وحید کییاکسار

   موراد اوستا... داشچیلیغا، دووارچیلیغا نه زامان باشلادیغینی بئله خاطیرلامیردی. ایلک اوشاقلیق آنیلارینی؛ داشلار، کرپیجلر، دووارلار، بینالار¹ بیچیملندیریردی². قولاغیندا ایز بوراخان ایلک سس می؟ چکیجکلرین،

کسکیلرین، یونولان داشلاردان چیخاردیغی سسلردی. گؤزونده یئر ائدن ایلک بیچیم می؟ تملدن باشلاییب بولودلارا دوغرو یوکسه­لن بینا دووارلاری ایدی.

 عزیزه جعفرزاده

   باکی دا آنادان اولموشدور. تیاترو انیستیتوتوندا تحصیلاتینی بیتیرمیش ادبییاتدا ایسه دوکتوردور. ایلک ایشلرینی ادبی ادبیات گونده لییینده چیخارمیش دیر. ۱۹۴۶ دا یازیچیلار ایتتیحاده سینین عوضوچولوغونا چیخمیشدیر. تیاترو دایرئکتورلوغوندا دا چالیشمیشدیر.

 داش اوغلان

   دونیادا چوخ مردلر ، چوخ ایگیدلر گلیب ، منیم بالالاریم ، آمما بیر اوغلان دا گلیب گئدیب بو گلیملی- گئدیملی دونیادان آدی هئچ کیتابا یازیلماسا دا اییدلیی ، قهرمانلیغی دیللرده داستان اولوب اورکلرده یورد باغلاییب. هئچ بیر ائشیده نین یادیندان چیخماییب ، ائله منیم ده یادیمدان چیخمیر. هر ائشیدنده گؤزلریمین یاشی قورویور. آخی ائله اییده آغلامازلار، رجز اوخویارلار حاققیندا.

 گوز مؤوسومو

 گوز مؤوسومو ایدی. ساری یارپاقلار یئرده اویناقلاییردی، یئل اسرکن. جنگلی پارکیندا دایانیب اورمویا باخیردیق. " بیر گون بیر آدامین حیکایه سینی یازدیم، حیکایه نین سونوندا، آدام اؤزونو اؤلدوردو! " دئدیم، قیزا باخاراق. قیزسا باشقا بیر شئی دوشونوردو، سانکی. اورمویا باخیب دالمیشدی. گوز مؤوسومون سویوق کوله یی اسدیگینده اؤزونه گلدی. 

      قوصصه

یازار: آنتوان چئخوف

چئویرن: ش. آغایئو

کؤچورن: وحید کییاکسار

   آخشام توران قوووشموشدو. ایری سولو قار پارچالاری یئنی یانمیش فنرلر، اطرافیندا تنبل- تنبل فیرلاناراق نازیک، یوموشاق لایلارلا داملارین اوستونه، آتلارین بئلینه، آداملارین چییینلرینه، پاپاقلارینا تؤکولور. فایتونجو "ایونا پوتاپوف" باشدان آیاغا خیال کیمی آغ - آپباغدیر. او جانلی آدامین اییله بیله جه یینه قدر بئلینی دیرک قوزالادا اوتوروب، ترپنمیر. بؤیوک بیر قار قالاغی بئله اونون اوستونه دوشسه ده یقین کی، یئنه قاری اؤز اوزه ریندن سیلکه له مه یی لازیم بیلمز. اونون آت جیغازی دا آغ، حرکتسیزدیر. اؤز حرکتسیزلیگینه و دوم- دوز آیاقلاری ایله بو آت جیغازلارا اوخشاییر. ائحتیمال کی، آت دوشونجه یه دالمیشدیر. کوتان دا عادت ائتمیش اولدوغو بوز منظره لردن آیریلیب، بورایا عجاییب اودلارلا، آراسی کسیلمه ین گورولتو و قاچیشان آداملارلا دولو گیردابا دوشنلر دوشونمه یه بیلمز... "ایونا" ایله اونون آت جیغازی اوزون بیر زامان، یئرلریندن ترپنمه میشلر

 ۸ مارت، دونیا قادین گونو موناسیبتینه گؤره:

   اؤزگور قادینلار

       یازار: خزر تورک قیزی

   بو گئجه آخان زامانين داليندا بير ازيلن دويغونون وارليغينا سون قويولدو. اللري جئبلرينده گولوشلری اوزلرينده قالان اينسانلار بيلميرم، نه آنلامدا و ندن بير قاريشقا دولو تییاترو دا اوتورموشلار، يوخلوق اورتامدا قاريشقالارين يئريشينه ، ياشاملارينا باخيرلار. كيشيلر، قادينلار...  آرالاريندا گولوشلو اولان  وار،آنجاق ايچدن گولورلر می؟!.